Nieuws op maat op de iPad? Ja graag!
Ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen: ik heb geen abonnement meer op een papieren krant *). Kranten lezen doe ik nog wel, maar dat is ofwel een gratis exemplaar (bij voorkeur De Pers) of een los aangeschaft exemplaar (het FD door de week en het AD vanwege het regionale nieuws in het weekend). Verder kijk ik het journaal (op tv of via de iPhone/iPad), browse door nu.nl of lees RSS-feeds. Waarom heb ik geen abonnement meer? Te veel geld voor nieuws dat niet op mijn behoeften is toegesneden. De krant wil alles voor iedereen zijn en dat lijkt prachtig, maar waarom zou ik daarvoor betalen? Verderop meer daarover.
Digitale krant
De digitale krant heeft in potentie voor mij betere papieren. Ik heb enige tijd terug een jaar een abonnement gehad op de digitale NRC voor de iLiad van iRex. Het lezen daarvan was echter geen onverdeeld genoegen, dus daar ben ik gauw mee opgehouden. Wat dat betreft zien de digitale edities van kranten voor de iPad er een stuk beter uit. In Nederland zijn die er overigens nog nauwelijks **). NRC is één van de weinige kranten waar je een abonnement op de digitale krant voor de iPad kunt nemen ***). De krant is op twee manieren te lezen, zowel in de traditionele kranten lay-out als in een meer lineaire vorm. Maar enige verrijking van de content (extra foto's, video, hyperlinks, het delen van content, advertenties) is ver te zoeken. Verder heeft de Persgroep aangekondigd 'hoogstwaarschijnlijk in september' met een iPad-app voor zijn kranten te zullen komen. Afgaande op dit artikel in de Volkskrant valt te vrezen dat de iPad-app vergelijkbaar zal zijn met die van NRC ****). Zowel NRC als Volkskrant zijn overigens ook met Pressreader te lezen, een app die toegang biedt tot honderden internationale kranten die per stuk zijn aan te schaffen (voor 99 dollarcent) of allemaal tegelijk toegankelijk zijn voor 10 dollar in de maand. Het is mogelijk de kranten te doorzoeken, vergelijkbare artikelen te vinden en artikelen te mailen. Veel waar voor je geld dus.
NU.nl
In vergelijking met de Nederlandse kranten doet NU.nl het een stuk beter door een dag voor de officiële introductie van de iPad in Nederland met een eigen app te komen. De app ziet er prachtig uit met video, foto's, populaire onderwerpen op twitter, de mogelijkheid om berichten te delen via twitter (helaas niet via de mail) en is bovendien gratis. Volgens mij bouwt NU.nl hiermee een voorsprong op die voor de Nederlandse kranten moeilijk in te halen zal zijn, zeker als ze vast blijven houden aan een digitale krant met een statisch karakter.
Bereidheid om te betalen
Om consumenten (en dus ook mij) te laten betalen voor nieuws, is echter meer nodig dan een app als van NU.nl. Al langer pleit ik voor een iTunes model voor nieuws. Ik citeer even uit eigen werk (april 2009):
Al eerder ben ik op basis van de long tail tot de gedachte gekomen dat een iTunes-achtig model waarschijnlijk een oplossing biedt, al dan niet gekoppeld aan de mogelijkheid van microbetalingen (zoals legalsounds.com) of een abonnement (zoals Last.fm). Kern van dit model: het stelt de gebruiker centraal, de content is op itemniveau beschikbaar, het aanbod is groot en makkelijk doorzoekbaar, er is een gebruiksvriendelijke interface, de gebruiker is bereid te betalen voor de content èn er is een gebruiksvriendelijk apparaat waarop de content geconsumeerd kan worden. Als het met muziek lijkt te werken, waarom dan niet met nieuwsitems?
Het gebruiksvriendelijke apparaat is er inmiddels en ook lijkt de consument bereid te betalen voor nieuws op maat, zoals bleek uit recent onderzoek dat in opdracht van het Stimuleringsfonds is uitgevoerd door PWC. En ook een Amerikaans onderzoek biedt aanwijzingen in die richting. Kortom, iedereen is er klaar voor. Nu de Nederlandse krantenuitgevers nog.
*) En dat al ruim twee jaar niet meer. Dat is op zich niet zo bijzonder, maar wel als je werkt waar ik werk.
**) Enkele buitenlandse voorbeelden: de Wall Street Journal (gedeeltelijk gratis en verrijkt met video, foto's en reclame), The Guardian (nieuwsfoto's), New York Times (gratis selectie van artikelen) en USA Today (meest uitgebreide en bovendien gratis).
***) Tot voor kort kon je daar een gratis proefabonnement voor zes weken op nemen, maar dat aanbod is volgens mij vervallen.
****) Deze aankondiging kon natuurlijk niet uitblijven nadat bekend was geworden dat de voormalige hoofdredacteur van de Volkskrant, Pieter Broertjes, had laten weten nog nooit een iPad te hebben vastgehouden.
Kansen voor uitgevers van digitale content
Vandaag heeft het Stimuleringsfonds voor de Pers het onderzoek 'De transitie naar digitale proposities in de krantenindustrie' gepubliceerd. Dit onderzoek naar de betalingsbereidheid van consumenten is uitgevoerd door PWC en biedt aanknopingspunten voor uitgevers (niet alleen voor krantenuitgevers overigens) om verdienmodellen verder te ontwikkelen, vooral nu in binnen- en buitenland voorzichtige stappen worden gezet om journalistieke content achter een betaalmuur te zetten.
Consumentenvoorkeuren
De bereidheid tot betalen voor digitale journalistieke content is vaker onderzocht en de resultaten waren zeer wisselend. Het grote verschil met eerdere onderzoeken is dat PWC diepgaand de voorkeuren van consumenten heeft onderzocht via een methode waarbij verschillende proposities (gratis, betaald, aanvullende diensten, nieuwsduiding, losse artikelen, artikelen gebundeld naar thema) aan de geënquêteerde werden voorgelegd. Hieruit bleek dat ruim 21% bereid was te betalen. De bereidheid is het hoogst bij reizigers openbaar vervoer, jongvolwassenen, gebruikers van smartphones, hoogopgeleiden, bovenmodale inkomens en abonnees op dagbladen.
Percentage dat bereid is te betalen voor...
Betalingsbereidheid van abonnees en niet abonnees (bedrag omgerekend naar gemiddelde prijzen per week)
Betalingsbereidheid van openbaar vervoerreizigers, jongvolwassenen en smartphone gebruikers
Nieuws op maat
Door de consument wordt een sterke voorkeur aan de dag gelegd voor losse artikelen, al dan niet gebundeld naar thema, waardoor de mogelijkheid ontstaat om naar eigen wens een nieuwspakket samen te stellen, ook op basis van artikelen van verschillende uitgevers (via het strippenkaartmodel). Het pakket waar de grootste voorkeur naar uitgaat is regionaal nieuws. De bereidheid om voor dit pakket te betalen is echter lager dan bijvoorbeeld voor financieel nieuws.
Nieuws op maat waarin consumenten die bereid zijn te betalen specifiek in geïnteresseerd zijn
Betalingsbereidheid per type nieuws
Motivatie om te betalen
Een belangrijke conclusie is verder dat bij de doelgroep die niet bereid is te betalen voor digitale content, een aantal bezwaren (redenen) bestaat die door de uitgevers kan worden weggenomen of verkleind. Het door deze groep genoemde bezwaar van een laag betalingsgemak kan bijvoorbeeld door de aanbieders worden verbeterd. Hetzelfde geldt volgens de onderzoekers voor de (gepercipieerde) kwaliteit of prijszetting.
Reden om wel te betalen voor online nieuws
Reden om niet te betalen voor online nieuws
Nieuws op de iPad?
Aan consumenten is ook de vraag voorgelegd op welke manier ze online nieuws (zowel gratis als betaald) tot zich nemen. De desktop blijkt veruit favoriet.
Het mediumtype waarmee online nieuws gelezen wordt
Als iPad bezitter ben ik erg benieuwd naar de digitale krantenversies die de uitgevers voor dit apparaat gaan uitbrengen. Het onderzoek dat door PwC is uitgevoerd biedt volgens mij voldoende inspiratie om hun kranten-app vorm te geven.
PC on TV? Boxee!
Al jaren heb ik mijn PC/Mac in de woonkamer staan en verbonden met mijn tv en receiver. Handig om mp3's via de stereo te luisteren en foto's en video via de tv te kijken. Met Windows was het altijd een beetje behelpen als het ging om het ging om het vinden van een programma dat een goede interface biedt om makkelijk via je tv door de mediabestanden op je PC te browsen, de zogenaamde Mediacenter software. Apple maakt het standaard al een stuk eenvoudiger met FrontRow, helemaal in combinatie met de bij de iMac geleverde afstandbediening. Ik heb daarnaast ooit de alfa versie van Boxee geinstalleerd, maar er nooit serieus gebruik van gemaakt. Totdat het programma kort geleden werd geupdate tot een beta-versie en MKV-bestanden ineens met het Boxee-icoontje werden weergegeven. Sneaky natuurlijk, maar het werkte wel: ik ging Boxee direct uitproberen. Boxee blijkt over een prachtige interface te beschikken en al mijn mediabestanden (inclusief die van de externe harde schijf) zijn geindexeerd en via Boxee te bekijken en te beluisteren.
Boxee startscherm
Op het startscherm vind je bovenin de verschillende typen mediabestanden die op je PC of Mac staan en ook de zogenaamde Apps. Dit zijn in feite videokanalen, bijvoorbeeld MTV of Youtube. Elk af te spelen (of afgespeeld) mediabestand kan gedeeld worden via sociale media als Twitter of kan aan een wachtrij (Queue) worden toegevoegd om later te bekijken. Die Queue vind je rechts onderin het scherm. Voor een uitleg van de mogelijkheden van Boxee, check deze tutorial:
Boxee als stand alone mediacenter
Naast de mogelijkheid om Boxee op je PC en Mac te installeren en deze met je TV te verbinden, is het ook mogelijk om Boxee als zelfstandig Mediacenter te gebruiken:
- door een (oude) PC, of beter nog: Mac Mini, alleen voor Boxee te gebruiken;
- door Boxee op een Apple TV te installeren;
- door een Boxee Box aan te schaffen (binnenkort verkrijgbaar in de VS).
Nog een paar handigheidjes
Voor iPhone bezitters is de Boxee app aan te bevelen. Daarmee tover je je iPhone om in een afstandsbediening voor Boxee, zoals in dit filmpje wordt gedemonstreerd.
Verder is de Add to boxee bookmarklet erg handig. Daarmee voeg je video's van een website via één druk op de knop toe aan je wachtrij (Queue) van Boxee om thuis op je gemak te bekijken.
Blijft er nog wat te wensen over? Jazeker. Veel content die in de VS wordt aangeboden wordt afgeschermd voor buitenlandse gebruikers. Er zijn trucjes om dit, net als bij Hulu, te omzeilen, maar meestal worden deze gaten vrij snel gedicht. Verder zou het prachtig zijn om Uitzending Gemist op Boxee te bekijken. Er bestaat een plugin voor XBMC (het open source mediacenter platform waarop Boxee gebaseerd is) waarmee het mogelijk moet zijn om Uitzending Gemist aan te praat te krijgen, maar mij is dat (nog) niet gelukt. De plugin is hier te vinden.
Heb je nog interessante tips of aanvullingen? Laat het me weten!
Pew over betaalmuren en online advertenties
Het toch al uitgebreide State of the News Media - het jaarlijkse rapport over de staat van de Amerikaanse journalistiek* - is dit jaar uitgebreid met een sectie over economisch gedrag (economic attitudes). In januari 2010 is een telefonische survey uitgevoerd om te onderzoeken of gebruikers bereid zijn te betalen voor online nieuws en hoe ze staan tegenover online advertenties.
Volgens de onderzoekers zijn de resultaten niet bemoedigend: slechts één op de vijf nieuwsgebruikers zegt bereid te zijn te betalen voor online nieuws. En dat zijn dan ook nog de doorgewinterde online nieuwsgebruikers. Ook blijkt slechts 35% van de online nieuwsgebruikers een favoriete nieuwssite te hebben. Als deze twee gegevens gecombineerd worden dan blijkt dat slechts 7% van de bezoekers die een favoriete nieuwssite heeft bereid te zijn om voor online nieuws te betalen.
Van degenen die aangeven bereid zijn te betalen, geeft ruim de helft de voorkeur aan een abonnementsmodel boven het afrekenen per artikel, zoals blijkt uit onderstaande grafiek.
Gegeven deze voorkeur gecombineerd met de beperkte merkentrouw (en het succes van nieuwsaggregatiesites**), is het voor uitgevers een uitdaging om een model te vinden, waarbij gebruikers niet met een veelheid van abonnementssystemen geconfronteerd worden. Het onlangs door Nederlandse regionale kranten aangekondigde strippenkaartmodel, hoewel in principe gebaseerd op het afrekenen per artikel, lijkt hieraan tegemoet te komen. De vraag zal alleen blijven of er voldoende gebruikers bereid zullen zijn om voor het nieuws van de participerende uitgevers - de Media Groep Limburg (MGL) en de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC) - te betalen***.
Uit het onderzoek van Pew blijkt verder dat 8 op de 10 lezers aangeeft niet of nauwelijks aandacht schenken aan online advertenties. De bereidheid om te klikken op online advertenties is als volgt:
Dit gecombineerd met het feit dat de inkomsten uit advertenties in 2009 voor het eerst niet gegroeid zijn, maakt het voorlopig niet waarschijnlijk dat er online voldoende inkomsten gegenereerd kunnen worden om online journalistiek te financieren.
Kortom, de vooruitzichten zijn vooralsnog niet gunstig: gebruikers willen niet betalen voor nieuws en willen ook niks van online advertenties weten. De oplossing is niet eenvoudig: of de gebruikers moeten hun gedrag aanpassen of uitgevers moeten andere wegen inslaan om die gebruiker te verleiden. Ik denk dat het laatste het meest voor de hand ligt.
* Uitgevoerd door het Project For Excellence In Journalism en het Pew Internet & Amercan Life Project
** Voor een nieuwe speler op deze markt, check de beta van inhetnieuws.nl
*** Als andere sites met een vergelijkbaar aanbod wel gratis blijven, dan zullen de bezoekcijfers van die sites toenemen ten koste van de betaalde sites, althans volgens Alan Rusbridger van The Guardian in dit artikel op de BBC-site.
iPad roundup: foto’s, kenmerken en video
Het is zover. De Apple Tablet is geboren en heeft de naam iPad gekregen. Hier in het kort de kenmerken:
- 10 uur batterijleven;
- alle bestaande apps op iPad te gebruiken;
- SDK komt vandaag uit om apps te herschrijven om de volledige functionaliteit van het scherm te gebruiken;
- virtueel toetsenbord;
- games, video, foto's, muziek;
- 16 - 64 GB harde schijf;
- 1,5 inch dik, 9,7 inch IPS-scherm, 1,5 pound zwaar;
- 1Ghz Apple A4 chip (van eigen makelij);
- multitouch;
- wifi voor alle en 3G voor sommige modellen (30 dollar voor onbeperkt internet, 15 dollar tot 250MB);
- in juni/juli in Europa beschikbaar; in de VS over 60 dagen (Wifi-modellen) of 90 dagen (3G modellen)
- geen flash, geen multitasking, geen telefoon;
- docking station met toetsenbord apart verkrijgbaar;
- live video in de apps (zoals bij kranten);
- iBooks app: de iTunes voor boeken op basis van ePub formaat;
- iWork: verzameling van apps;
- prijs - afhankelijk van model - varieert van 499 tot 829 dollar.
Apple Tablet (iSlate) mash-ups
Onder de naam Apple MediaPad heb ik een tijdje mash-ups verzameld van de Apple Tablet / iSlate. Zal mij benieuwen of de versie die woensdag gepresenteerd wordt op een van deze mash-ups lijkt. Wie overigens woensdagavond de introductie wil volgen kan onder meer hier terecht.
Robert Picard: Nederland is wat innovatie betreft een middenmoter
Media-econoom Robert Picard kwam twee keer aan het woord tijdens het Seminar Innovatie in de Pers op 8 december jongstleden. In zijn eerste bijdrage, vlak na de opening door minister Plasterk, schetste hij de rol van de overheid bij het stimuleren van innovatie:
Robert Picard from Stimuleringsfonds voor de Pers on Vimeo.
Aan het einde van de middag evalueerde Picard de die middag gepresenteerde onderzoeken en projecten en kwam tot de conclusie dat Nederland niet voorop loopt wat innovatie betreft, maar ook niet nog aan de start staat. Hij verbaasde zich erover dat veel projecten gericht zijn op het doen van traditionele dingen op een nieuw platform (internet) en dat er weinig gebruik wordt gemaakt van de hoge internet/breedband-penetratie in Nederland:
Robert Picard - Afsluiting en evaluatie Innovatie in Nederland from Stimuleringsfonds voor de Pers on Vimeo.
Zie ook deze bijdragen op De Nieuwe Reporter en Villamedia over het Seminar Persinnovatie.
Wie betaalt de boodschapper?
Het Stimuleringsfonds voor de Pers heeft vorige week bekend gemaakt dat PriceWaterhouseCoopers gaat onderzoeken onder welke omstandigheden consumenten bereid zijn te betalen voor online journalistieke informatieproducten en welke verdienmodellen daarbij kunnen passen.
PWC heeft eerder en op kleinere schaal de bereidheid om te betalen voor online kranten onderzocht en geconcludeerd dat consumenten bereid zijn te betalen voor een online krant als er geen gratis alternatieven voorhanden zijn. Dit beeld wordt genuanceerd door een onderzoek van Oliver and Ohlbaum waarin 2.600 Britse volwassenen werden geïnterviewd over de bereidheid om te betalen. Daaruit kwam naar voren dat consumenten het optrekken van betaalmuren door kranten, waardoor er weinig gratis alternatieven overblijven, niet zullen waarderen. Een combinatie van micro-betalingen voor artikelen en abonnementen voor speciale content zal meer gewaardeerd worden door consumenten en ook meer opleveren voor de producenten.
Tot een vergelijkbare conclusie komen de onderzoekers van Olswang in hun jaarlijkse Media Convergence Survey. Consumenten, vooral iPhone bezitters, zijn best bereid om microbetalingen te doen of abonnementen af te sluiten voor specifiek content, maar niet voor een krant in zijn geheel.
In het nieuwe PWC-onderzoek zullen meerdere van de hiervoor geschetste lijnen bij elkaar komen. Niet alleen worden de resultaten van eerder uitgevoerde onderzoeken geanalyseerd, maar er zal ook worden gekeken naar voorbeelden uit andere sectoren, zoals de muziekindustrie en de game-industrie, en naar kritische succesfactoren als betaalgemak, het betaalmodel, gebruiksgemak, etc. om te bekijken onder welke voorwaarden gebruikers bereid zijn om te betalen voor online (journalistieke) producten. Hiertoe wordt onder meer de zogenaamde conjoint-analyse gebruikt waarmee de willingness-to-pay onderzocht wordt bij 10.000 respondenten.
Tot slot van deze bijdrage nog een kritische noot van Clay Shirky. In een interview voor een conferentie over de ecologie van het nieuws met de titel 'Who Will Pay for the Messenger?' staat hij nog steeds op het standpunt dat de consumptie en productie van nieuws zodanig verandert dat er voor traditionele partijen geen peil op te trekken valt en het nog enige tijd kan duren voordat er een 'nieuw ecosysteem' ontstaat:
"The scale of this 'revolution' is such that there cannot be any salvaging of the 20th century institutions and practices of the newspapers' heyday during their virtual monopoly on news and information. The 'new ecosystem' of journalism will be of many small organizations picking up the slack of the ancient and faltering traditional news bastions. Of course, these newcomers will be fully online and digitized."
Het PWC-onderzoek heeft niet de pretentie om te voorspellen welke kant het op gaat met de nieuwssector, maar het kan de nieuwsproducenten -zowel de nieuwkomers als de krantenuitgevers- wel meer houvast geven bij het experimenten met het ontwikkelen van een duurzaam verdienmodel.
Op 8 december 2009 vond in Perscentrum Nieuwspoort een door het Stimuleringsfonds georganiseerd seminar plaats over Innovatie in de Pers. Er werden onderzoeken over en praktijkvoorbeelden van innovatie in de pers gepresenteerd die gedaan of gaande zijn mede met behulp van subsidies uit het fonds. Tijdens de bijeenkomst werd ook het door PWC uit te voeren onderzoek kort toegelicht:
Marieke van der Donk - PWC Onderzoek Duurzame verdienmodellen from Stimuleringsfonds voor de Pers on Vimeo.
Over Google, betaalde content en Next2News
Voor een aardig overzicht hoe Google over het ontsluiten van betaalde content denkt, lees dit interview met Josh Cohen van Google News. Hieruit het volgende overzicht:
Free Content: Content is free. Google can index an entire story to make it searchable. People can find the story in Google and read the entire thing for free.
First Click Free: Content is behind a paywall. Google is allowed past and can index the entire story to make it searchable. People can find it in Google and read the entire thing for free. From that story, people cannot click to read other stories at the same publication for free (hence, the “first click free” name). However, people can potentially go back to Google, find another article from the same site, click to it from Google and read that.
Subscription: Content is behind a paywall [or requires free registration to read]. Google is allowed past and can index the entire story to make it searchable. People can find it in Google. They can only read the entire thing if they pay [or register].
Preview: Content is behind a paywall [or requires free registration to read]. Google is NOT allowed past to index the entire story to make it searchable. People can find it in Google only based on the preview content. They can only read the entire thing if they pay [or register].
Overigens werken alle vier deze opties alleen binnen Google News, de opties Subscription en Preview werken niet binnen Google Search. Dat heeft vooral een groot nadeel voor uitgevers die hun content tegen betaling beschikbaar willen stellen, maar als gevolg daarvan niet meer vindbaar zijn met Google Search.
Next2News
In plaats van lezers kun je natuurlijk ook adverteerders voor de content laten betalen en het Nederlandse Next2News heeft dit op een innovatieve manier uitgewerkt door advertenties rechtstreeks aan een artikel te koppelen. Het idee bestaat al langer, maar dit is voor het eerst dat ik het in de praktijk zie gebracht. Het maakt het mogelijk dat artikelen op Long Tail-achtige wijze beschikbaar worden gesteld, waardoor de gebruiker zijn eigen nieuwsmenu kan samenstellen zonder dat de eigenaar of auteur inkomsten misloopt. Ben erg benieuwd hoe het met dit initiatief verder zal gaan.
De Commissie Brinkman en het belang van specialisatie
Het rapport van de Commissie Brinkman geeft vooral een analyse van de geschreven pers en benadrukt het belang van een goede journalistieke infrastructuur. En hoewel dat ook de opdracht aan de commissie was, verdwijnt daardoor de lezer/burger naar de achtergrond. En om die lezer/burger gaat het uiteindelijk. Die moet kunnen functioneren in een democratische samenleving en het is daarin dat de journalistiek een belangrijke rol kan vervullen, maar ... alleen als de burger/lezer dat wil. Met andere woorden: de journalistiek moet voor de burger toegevoegde waarde hebben. En als dat het geval is, dan is de burger misschien ook bereid daarvoor te betalen. Waar kan die meerwaarde uit bestaan? In ieder geval niet uit het algemene nieuws dat alomtegenwoordig is. Mogelijk wel uit onderzoeksjournalistiek en op de lezer toegesneden informatie. Het woord onderzoeksjournalistiek komt in het hele rapport niet voor, maar over op de lezer toegesneden informatie zijn wel enkele passages te vinden (die overigens niet in de aanbevelingen terug te vinden zijn). Op pagina 40 staat te lezen:
'Voor de redactionele component geldt dat wanneer de dagbladen sterker kiezen voor een beperkter aantal redactionele kerngebieden, zij voor andere domeinen kunnen leunen op externe capaciteit en expertise. Wanneer dat op bredere schaal in de gedrukte media zou gebeuren, ontstaat er buiten de redactionele context, ruimte voor gespecialiseerde journalistieke kernen die eveneens kwaliteit kunnen leveren.'
En op pagina 49:
'Voor betaalde dagbladen die als supermarkten voor ‘elck wat wils’ aanbieden, lijken de perspectieven af te nemen. Specialisatie op thema’s en doelgroepen, met een herkenbare identiteit, vormen het richtsnoer voor deze dagbladen in de nabije toekomst. Voorts zullen redacties het in de toekomst met aanzienlijk minder mensen en middelen moeten stellen. Zij zullen moeten kiezen welke specifieke functie zij willen vervullen voor hun lezers.
Op die manier kunnen ze gezag herwinnen, omdat ze iets doen dat bijzondere waarde heeft voor hun publiek. Een kernfunctie van de journalistiek is altijd geweest: het opsporen, analyseren, presenteren en beoordelen van relevante feiten. Daar komt de functie van bemiddelaar bij: de journalist vergaart en verwijst, zo mogelijk in samenwerking met de lezers. Het uitgeven van een dag- of weekblad is ook het exploiteren van een bepaald groepsgevoel, een smaakgemeenschap. Dagbladen moeten zich van elkaar onderscheiden door een dergelijke groep te benoemen en te bedienen. Als deze speciaalzaken naast hun basisassortiment meer willen bieden, zullen zij dat moeten inkopen tegen zo laag mogelijke kosten. De tijd dat de redactie alle bijlagen zelf maakte, elke sector zelf volgde, is voorbij. Door meer gebruik te maken van de expertise van anderen zullen zij hun kerntaak beter kunnen vervullen met minder mensen.'
Of de gespecialiseerde informatie via de krant wordt aangeboden of op een andere manier doet in feite niet terzake, met dit verschil dat de krant (nog) een platform is waarmee geld verdiend kan worden, terwijl dat via het internet nog niet gebeurt. Dat dat de grootste uitdaging is voor uitgevers is een open deur, maar dat de oplossing in de richting van specialisatie gezocht moet worden, daar raak ik eigenlijk steeds meer van overtuigd.
